Rahim ağzı kanseri taraması, belirti ortaya çıkmadan önce riskli değişiklikleri saptamayı amaçlar. HPV testi ile Pap smear aynı şey değildir: biri yüksek riskli virüs tiplerini araştırırken diğeri rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri inceler. Hangi testin hangi aralıkla kullanılacağı yaşa, önceki sonuçlara ve ulusal tarama programına göre değişebilir.
HPV testi neyi, smear neyi gösterir?
Yüksek riskli HPV DNA testi, rahim ağzı kanseriyle ilişkili olabilen HPV tiplerinin varlığını araştırır. Smear ise rahim ağzından alınan hücre örneğinde anormal hücresel değişiklikler olup olmadığına bakar. Bir kişide HPV saptanması doğrudan kanser olduğu anlamına gelmez. Hekim gerekirse tekrar test, sitoloji veya kolposkopi gibi sonraki basamakları planlar.
HPV pozitif çıkarsa ne yapılır?
Pozitif sonuçlar HPV tipine, testin ayrıntılarına ve önceki tarama geçmişine göre yorumlanır. Pek çok HPV enfeksiyonu zamanla temizlenebilir; yine de yüksek riskli tipler açısından önerilen takibi aksatmamak gerekir. Test sonucuna yalnızca internetten bakıp kesin kanser tanısı çıkarmak veya tersine sonucu tamamen önemsememek doğru değildir.
Tarama ve HPV aşısı birbirinin yerine geçer mi?
HPV aşısı belirli HPV tiplerine karşı korumaya yardımcı olur, ancak mevcut tüm riskleri sıfırlamaz ve taramanın yerini tutmaz. Tarama yaş aralığı ve sıklığı ülkelerin programlarına göre farklıdır. Türkiye’de size uygun uygulama için aile hekimliği veya kadın hastalıkları ve doğum biriminden güncel bilgi alın. Aşı uygunluğu da kişisel durumla birlikte değerlendirilmelidir.
Hangi belirtiler için tarama tarihini beklememeli?
Cinsel ilişki sonrası kanama, adet dışı beklenmeyen kanama, menopoz sonrası kanama veya açıklanamayan pelvik yakınmalar varsa yalnızca rutin tarama zamanını beklemeyin. Bunların çoğunun kanser dışı nedenleri de olabilir; yine de tanısal muayene gereklidir. Tarama, belirtileri olan kişide gerekli klinik incelemenin yerine geçmez.
Uzman görüşmesi öncesi kısa kontrol listesi
- HPV ve sitoloji sonuçlarınızın tam raporunu saklayın.
- Daha önceki anormal sonuç ve tedavileri bildirin.
- Tarama ile belirti nedeniyle yapılan muayeneyi birbirinden ayırın.
Sık karşılaşılan yanlış inanış
HPV pozitif sonuç, kanser tanısı değildir; ancak takip gerekmediği anlamına da gelmez. Sonraki adım testin tipine, yaşa ve önceki tarama geçmişine göre belirlenir. Aşı yapılmış olmak da önerilen taramaları tamamen gereksiz hale getirmez.
Sık Sorulan Sorular
HPV pozitifliği eşin sadakatsizliğini kanıtlar mı?
Hayır. HPV uzun süre belirti vermeden kalabilir; enfeksiyonun ne zaman edinildiği testle belirlenemez.
Smear sonucu normal, HPV pozitifse ne olur?
Sonraki adım HPV tipine ve geçmiş sonuçlara göre belirlenir; hekim takip aralığını açıklar.
MD Uzaktan Doktor ile görüşmeye hazırlanma
Önceki tetkiklerinizi, düzenli kullandığınız ilaçları ve yakınmalarınızın ne zaman başladığını not ederek uygun uzmanla görüşebilirsiniz. Online görüşme, gerekli olduğunda yüz yüze muayene, görüntüleme veya acil bakımın yerini tutmaz.
Bilgi ve uzman seçenekleri için: mduzaktandoktor.com
Bilimsel kaynak
https://www.who.int/publications/i/item/9789240121744
Tıbbi not: Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir. Yayından önce alanında yetkin sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmelidir.
