Bir düşüncenin tekrar tekrar akla gelmesi her zaman obsesif kompulsif bozukluk (OKB) anlamına gelmez. Günlük endişe çoğunlukla gerçek yaşam sorunlarıyla ilişkiliyken obsesyonlar istenmeyen, rahatsız edici ve tekrarlayıcı biçimde yaşanabilir. Ayırım için düşüncenin niteliği ve kişinin davranışları önemlidir.
Bu belirti veya test ne anlama gelir?
Obsesyonlar kirlenme, zarar verme, hata yapma veya farklı konulara ilişkin olabilir. Kişi kaygıyı azaltmak amacıyla tekrar tekrar kontrol etme, yıkama, sayma ya da zihinsel olarak güvence arama gibi kompulsiyonlara başvurabilir. Ancak OKB yalnızca temizlik davranışından ibaret değildir; zihinsel ritüeller de görülebilir.
Değerlendirmede hangi noktalar önemlidir?
Tanı koyarken belirtilerin zaman alması, belirgin sıkıntı oluşturması veya işlevi bozması değerlendirilir. Her düşünceyi bastırmaya çalışmak bazen onun önemini büyütebilir. Kanıta dayalı yaklaşımlar arasında maruz bırakma ve tepki önleme içeren bilişsel davranışçı terapi bulunur; bazı kişilerde psikiyatristin değerlendireceği ilaç tedavisi de yararlı olabilir.
Günlük yaşamda ve randevu öncesinde ne yapabilirsiniz?
Düşüncelerinizin en çok hangi durumlarda arttığını ve sonrasında yaptığınız davranışları not etmek görüşmeye hazırlık sağlar. Özellikle sürekli internetten güvence aramak veya çevreden tekrar tekrar onay istemek döngünün parçası olabilir. Kendi kendinize yoğun maruz bırakma uygulamalarına zorlanmak yerine uzman desteği almak daha güvenlidir.
Ne zaman hekim değerlendirmesi gerekir?
Kendine veya başkasına zarar verme düşüncesi varsa riskin niteliğini bir uzmanla doğrudan değerlendirin; yakın tehlikede 112 arayın.
Sık sorulan sorular
İstenmeyen kötü düşünceler OKB olduğumu gösterir mi?
Tek başına hayır. Düşüncenin tekrarlılığı, eşlik eden ritüeller ve işlev etkisi değerlendirilir.
OKB yalnızca el yıkama mıdır?
Hayır. Kontrol, simetri, zihinsel tekrar ve başka temalarda görülebilir.
MD Uzaktan Doktor ile nasıl hazırlanabilirsiniz?
Önceki tetkik sonuçlarınızı, varsa ilaç ve takviye listenizi, yakınmaların başlangıç zamanını ve sorularınızı bir araya getirin. Uygun planlı değerlendirmelerde online hekim veya ilgili uzman görüşmesi süreci anlamanıza yardımcı olabilir. Ancak çevrim içi görüşme gerektiğinde fizik muayene, görüntüleme veya acil hizmetin yerini tutmaz.
Kaynak ve bilgilendirme
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya kişisel tedavi önerisi yerine geçmez. Yayın öncesinde klinik editör kontrolü önerilir.
Temel kaynak: https://www.nimh.nih.gov/health/topics/obsessive-compulsive-disorder-ocd
